Digitalisering in de haven is niets nieuws, maar de laatste jaren zien we een duidelijke versnelling. Dat merkte ook Tuur Hendrickx, managing partner van iAdvise, tijdens zijn bezoeken aan verschillende terminals van klanten in de sector. Hij trok de kaai op om te observeren hoe operaties verlopen, welke processen elkaar beïnvloeden, waar er knelpunten ontstaan en waar digitalisatie de meeste impact kan maken.
Die bezoeken waren geen toeval. iAdvise bouwt al jarenlang software voor complexe, operationeel intensieve processen in de haven. Maar om klanten echt vooruit te helpen, heb je meer nodig dan technische expertise. “Onze kennis van havenprocessen is over de jaren heen sterk gegroeid, maar dan vooral vanuit het technische luik”, zegt Tuur. “Om klanten strategisch te ondersteunen, moet je de volledige operatie begrijpen. En dat lukt niet als je aan de vergadertafel blijft zitten.”
Tuur wilde daarom het volledige plaatje zien: hoe planning werkt, hoe yards en terminals georganiseerd zijn, wat er gebeurt in Vehicle Processing Centers en aan aanlegsteigers, en hoe goederen vanuit de terminal hun weg naar de consument vinden. Hij deelde zijn opvallendste bevindingen met ons. Samen distilleerden we daaruit vijf trends die de havensector in 2026 onmiskenbaar zullen bepalen. Ontdek ze in de ‘Trends 2026: de havensector’.
Slimme planning wordt het hart van de operatie
Het sleutelwoord dat overal terugkwam? Planning.
In havens bestaat er geen enkele planning op zichzelf. Scheepsplanning, laad- en losplanning, yardplanning, VPC-flows, onderhoudsplanning: ze beïnvloeden elkaar voortdurend. “Er zijn heel veel planningen die perfect op elkaar moeten aansluiten”, zegt Tuur. “De scheepsplanning is één ding, maar die bepaalt ook hoe je gaat laden en lossen, hoe je yard wordt ingericht, wanneer vrachtwagens en treinen kunnen aansluiten, etc.”
Tuur zag hoe fragiel dat evenwicht is. Eén incident, bijvoorbeeld een wagen die tijdens het lossen weigert te starten of een kraan die kort stilvalt, veroorzaakt een domino-effect: de vessel planning vertraagt, de yardplanning moet hertekend worden en dispatching teams moeten snel schakelen. Het toont aan hoe snel een klein incident tot een probleem kan uitgroeien. Excel en whiteboards zijn niet langer voldoende om de complexiteit van deze planningen te dragen.
We zien een duidelijke evolutie richting:
- Geïntegreerde planningssystemen die planningen automatisch op elkaar afstemmen
- Operationele controlecentra die afwijkingen in één oogopslag signaleren, zodat medewerkers snel kunnen ingrijpen
- Systemen die voor predictive planning zorgen en risico’s vroegtijdig detecteren
“Een efficiënte planning zorgt ervoor dat je terminal vlot draait”, aldus Tuur. “Maar zonder de juiste inzichten wordt het heel moeilijk om planningen te maken. Slimme, datagedreven planningssoftware wordt de motor van iedere moderne terminal.”
Data-integratie en traceability worden cruciaal
Wat Tuur misschien nog het meest opviel, is hoe versnipperd informatie in veel havens is. Informatie zit vaak verspreid over TOS-systemen, interne tools, Excelbestanden en papieren notities. Het gevolg: teams nemen beslissingen op basis van verschillende datasets, issues blijven langer onder de radar en niemand ziet het volledige plaatje. “De data is er meestal wel, maar ze zit overal en nergens”, aldus Tuur. “Zonder overzichtelijke informatie kunnen medewerkers moeilijk correcte beslissingen maken.”
Daarnaast groeit de nood aan end-to-end traceability, zowel door regelgeving zoals Digital Product Passports als door operationele noodzaak. Havens hebben inzicht nodig in de volledige keten die goederen doorlopen, van aankomst en behandeling tot eventuele incidenten en hun impact op de verdere flow.
Daarom zetten steeds meer havenbedrijven in op data-integratie of centrale dataplatformen. Dat laat medewerkers toe sneller te schakelen, betere analyses te maken en problemen te detecteren vóór ze escaleren. Data-integratie en traceability zijn geen technisch project meer, maar een strategische voorwaarde om competitief te blijven.
Automatisatie en robotisering worden de norm
Waar automatisatie jarenlang alleen aan pioniers voorbehouden was, wordt het volgens Tuur in 2026 de standaard. Groeiende volumes, strengere veiligheidsnormen en een krappe arbeidsmarkt dwingen terminals om anders te werken.
Tuur zag hoe traditionele processen plaatsmaken voor autonome systemen. “Bij een van onze klanten wordt gewerkt aan een volledig geautomatiseerde terminal met kranen die remote bediend worden. Bij een andere klant bouwen ze een geautomatiseerde garage, waar medewerkers de wagen nog binnenrijden, maar het systeem zelf bepaalt waar die wordt geplaatst.”
Taken die vroeger fysiek op de kaai gebeurden, verschuiven nu steeds meer naar controlekamers. Operators monitoren meerdere systemen tegelijk en vertrouwen op software om afwijkingen op te sporen.
Maar automatisatie brengt ook zijn eigen uitdagingen mee: storingen, calibratieproblemen, software-updates en afhankelijkheden van sensor netwerken. Betrouwbare monitoringsoftware wordt onmisbaar. Elk automatisch systeem, van kraan tot zelfrijdende truck, moet continu nauwkeurig opgevolgd kunnen worden.
Multimodaal transport wordt de ruggengraat van de logistieke keten
Wie vaak onderweg is, heeft het zeker al gemerkt: de Belgische wegen slibben steeds verder dicht. Vooral rond havens is de druk gigantisch geworden. “Één ding is duidelijk: extra vrachtwagens zijn geen oplossing”, zegt Tuur. “Om hun groei te ondersteunen zullen havens sterker moeten inzetten op treinen, binnenvaart en zelfs kleinere havens dieper in het binnenland.”
Multimodaal transport wordt dus een noodzaak. Zelfs perfect georganiseerde terminals lopen vast als er downstream geen capaciteit is op de weg. Het resultaat: vertragingen, stijgende kosten en planningen die steeds moeilijker voorspelbaar worden.
De uitdaging zit hier vooral in onderlinge afstemming. Rederijen, terminals, transporteurs, spooroperatoren, binnenvaart… Ze moeten allemaal real-time op elkaar afgestemd zijn om alles vlot te laten verlopen.
“De grootste uitdaging is om van al die aparte schakels één naadloze logistieke keten te maken”, legt Tuur uit. “Hoe beter die puzzelstukken op elkaar aansluiten, hoe minder congestie en wachttijden er ontstaan.”
Digitalisatie speelt daarin een sleutelrol. Betrouwbare datastromen worden minstens even belangrijk als fysieke infrastructuur. Zonder correcte en tijdige informatie-uitwisseling wordt het bijzonder moeilijk om de transportuitdagingen het hoofd te bieden en om de logistieke keten efficiënt te laten samenwerken.
Cybersecurity wordt prioriteit in een steeds meer digitale havenwereld
Hoe meer technologie havens inzetten, hoe kwetsbaarder ze worden voor cyberincidenten. Tijdens zijn bezoeken merkte Tuur hoe sterk die bezorgdheid leeft. “Havens zijn een aantrekkelijk doelwit omdat ze centraal in de supply chain zitten,” legt hij uit. “Als er daar iets fout loopt, ligt er niet alleen een terminal stil, maar de hele economie.”
Terminals draaien op onderling verbonden systemen: automatische kranen, dispatchingtools, sensornetwerken, AGV’s, VPC-processen en tankinstallaties. Een cyberaanval op één van die systemen heeft meteen impact op de hele operatie.
Veel havenbedrijven zetten vandaag al stappen: betere authenticatie, netwerksegmentatie, strengere toegangscontroles, real-time monitoring van afwijkend gedrag. Toch blijft het zoeken naar een balans tussen veiligheid en operationele flexibiliteit.
In 2026 wordt cybersecurity een basisvoorwaarde voor continuïteit. Havens die cybersecurity structureel verankeren, bouwen veerkracht op. Wie dat niet doet, riskeert vertragingen en financiële schade.
2026 wordt het jaar van versnelling
Voor Tuur is het duidelijk: de havensector staat voor grote uitdagingen, maar ook voor minstens even grote kansen. Havenbedrijven die in 2026 vooruitgang willen boeken, zetten best in op:
- Slimmere en beter afgestemde planningen
- Centraal beschikbare en betrouwbare data
- Doordachte automatisatie en robotisering
- Multimodale logistieke ketens ondersteund door sterke datastromen
- Stevig verankerde cybersecurity
Digitalisatie wordt in 2026 dus geen eenmalig project, maar een strategische beweging die continu aandacht vraagt.
Nu we de sector nog beter begrijpen, staat iAdvise klaar om jouw havenbedrijf digitaal te laten groeien. “Door scherper zicht te krijgen op de uitdagingen in de sector, kan ons team nog beter inschatten welke digitalisatieoplossingen de grootste ROI opleveren”, zegt Tuur. “Hoe beter wij de klant begrijpen, hoe gerichter we op lange termijn kunnen adviseren.”
